Bà Trần Thị Xuân Lan, sinh năm 1969 tại Sài Gòn, lớn lên trong những năm tháng đất nước còn nhiều biến động. Tuổi thơ của bà không chỉ gắn với thiếu thốn mà còn in dấu thời khắc lịch sử – ngày đất nước liền một dải.
Những khay trứng mong manh được bà ôm chặt trong tay, chở trên chiếc xích lô cũ kỹ từ các vựa ở Chợ Lớn, len lỏi qua từng con đường còn đẫm hơi sương. Mỗi chuyến đi là một nỗi lo - chỉ cần sơ sẩy, vài quả trứng vỡ đi cũng là mất đi một phần công sức của cả ngày.
Về đến nhà, công việc vẫn chưa dừng lại. Bà tỉ mỉ rửa từng quả trứng, lau khô, nâng niu như chính kế sinh nhai của mình. Những quả tròn trịa, chắc tay nhất được bà lựa ra để bán cho khách, còn lại là phần bà chấp nhận thiệt về mình. Công việc cứ thế lặp đi lặp lại, ngày này qua ngày khác - giản đơn, quen thuộc, nhưng chưa bao giờ là nhẹ nhàng.
Năm 20 tuổi, bà lập gia đình, bắt đầu cuộc mưu sinh bằng nghề buôn bán trứng tại chợ Cô Giang, quận 1. Những năm tháng ấy, cuộc sống còn nhiều chật vật, từng đồng kiếm được đều thấm đẫm mồ hôi và sự nhọc nhằn. Không có gì dư dả, chỉ là đủ để đi qua từng ngày, nhưng bà chưa từng cho phép mình dừng lại.
Mỗi ngày của bà bắt đầu từ 4 giờ sáng, khi thành phố vẫn còn chìm trong giấc ngủ. Trong cái tĩnh lặng của buổi sớm, bà lặng lẽ thức dậy, chuẩn bị hàng hóa rồi ra chợ, bắt đầu một ngày mưu sinh quen thuộc kéo dài đến tận trưa.
Bà có một người con gái duy nhất. Tuổi thơ của con không có nhiều những chuyến đi xa, không có những món quà đắt tiền, nhưng lại đầy ắp kỷ niệm là những buổi sáng ngồi bên mẹ, phụ mẹ rửa trứng.
Đôi tay nhỏ bé đôi khi vụng về làm vỡ vài quả, nhưng bà chưa từng trách. Bà chỉ cười, một nụ cười hiền lành và bao dung đến mức sau này khi lớn lên, con gái vẫn không thể quên được. Khi ấy chưa hiểu, chỉ thấy mẹ “dễ”. Tình thương của bà không ồn ào, nhưng bền bỉ và sâu sắc theo năm tháng. Đến khi trưởng thành rồi mới biết, mẹ chọn giữ gìn niềm vui của con… hơn là tiếc vài quả trứng mưu sinh.
Cuộc đời vốn đã nhiều nhọc nhằn, nhưng nặng nề nhất có lẽ là những năm tháng bà chăm mẹ già bị tai biến, liệt nửa người. Từ một người phụ nữ quen với nhịp sống tất bật ngoài chợ, quen với việc gánh vác mưu sinh, bà trở về nhà và trở thành điểm tựa duy nhất cho một người không còn tự chăm sóc được chính mình.
Những ngày ấy, cuộc sống của bà dường như thu lại trong bốn bức tường, xoay quanh từng hơi thở, từng cử động của mẹ. Việc chăm bệnh không chỉ là cơm nước hay thuốc men, mà là từng lần đỡ mẹ ngồi dậy trong sự nặng nề của một cơ thể không còn linh hoạt, là từng lần lau người, thay áo trong những buổi chiều mệt lả, là những đêm dài thức trắng khi cơn đau khiến mẹ không thể chợp mắt. Có những lúc, chỉ một tiếng gọi khe khẽ giữa đêm cũng khiến bà choàng tỉnh, vội vàng bước đến, như một phản xạ đã ăn sâu vào tiềm thức.
Cái cực của việc chăm bệnh không nằm ở một ngày, một tháng… mà là ở sự lặp lại không có điểm dừng. Ngày này qua ngày khác, việc cũ lặp lại, nỗi mệt chồng lên nỗi mệt. Có những hôm, bà ngồi lặng đi rất lâu sau khi mẹ đã ngủ, đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ, cơ thể rã rời như không còn chút sức lực. Nhưng rồi sáng hôm sau, bà vẫn lại bắt đầu như chưa từng có sự mỏi mệt nào tồn tại.
Có những lúc, nỗi buồn đến rất khẽ. Nhìn người mẹ từng khỏe mạnh giờ nằm yên một chỗ, mọi sinh hoạt đều phải nhờ đến mình, bà không khỏi xót xa. Nhưng bà không khóc, cũng không than. Mọi cảm xúc dường như được bà cất lại, nhường chỗ cho sự kiên nhẫn và tận tụy.
Với bà, đó không phải là sự lựa chọn, mà là điều đương nhiên của một người con. Khi đã là máu mủ ruột rà, thì không có khái niệm bỏ cuộc, cũng không có chỗ cho sự tính toán thiệt hơn. Chỉ có một điều duy nhất: còn mẹ ngày nào, thì còn chăm mẹ ngày đó.
Bà buôn bán bằng sự nhỏ nhẹ và trung thực. Không nói quá, không vì lợi mà đánh mất cái tình. Có lẽ chính điều đó đã giữ chân khách hàng ở lại với bà suốt nhiều năm. Người ta tìm đến bà không chỉ vì những quả trứng sạch sẽ, mà còn vì cảm giác tin tưởng nơi một người phụ nữ chân thành. Giữa lòng Sài Gòn đông đúc, bà có cho mình một góc nhỏ, bình dị nhưng đủ vững vàng để nuôi sống cả gia đình.
Đó là chuyến đi Thái Lan cùng con gái khi con vừa đậu đại học. Một chuyến đi giản dị thôi, nhưng lại mang theo niềm hạnh phúc rất tròn đầy của một người mẹ. Không chỉ là việc được đi xa, được nhìn ngắm những điều mới mẻ, mà là cảm giác nhìn con mình trưởng thành, bước sang một chặng đường mới của cuộc đời. Niềm vui ấy không thể gọi tên thành lời, chỉ lặng lẽ ánh lên trong ánh mắt, trong nụ cười hiền hậu của bà suốt chuyến đi.
Rồi đến năm 2017, khi con gái đã đi làm, đã có thể tự lo cho mình, lại chủ động đưa bà đi Malaysia, Indonesia và Singapore. Nếu như trước đây, bà luôn là người lo toan, là người đứng phía sau, thì trong chuyến đi ấy, mọi thứ dường như đổi lại. Bà không còn phải bận tâm tính toán, không còn phải lo từng bữa ăn, từng đồng chi tiêu. Bà chỉ đơn giản là một người mẹ được con dắt đi, được chăm sóc lại, được an tâm tận hưởng những ngày không còn gánh nặng trên vai.
Trong những ngày ấy, bà được đi chậm hơn, được nhìn ngắm nhiều hơn, được cười nhiều hơn. Những nụ cười không còn vội vã, không còn lẫn trong lo toan thường ngày, mà là những nụ cười thật sự nhẹ nhõm. Có lẽ, đó là những khoảnh khắc hiếm hoi trong đời bà được sống cho riêng mình – không phải trong vai trò người mẹ, người con, hay người gánh vác gia đình, mà chỉ đơn giản là một người phụ nữ đang tận hưởng cuộc sống.
Và cũng có thể, chính những ngày ngắn ngủi ấy… lại là khoảng thời gian bình yên nhất mà bà đã đi qua, sau cả một chặng đường dài chỉ biết lặng lẽ cho đi, mà chưa một lần nghĩ đến việc giữ lại điều gì cho riêng mình.
Bà rời đi vào năm 2023, nhẹ nhàng như chính cách bà đã sống. Không ồn ào, không níu kéo, chỉ để lại một khoảng lặng sâu trong lòng những người ở lại.
Một năm sau, vào năm 2024, con gái bà lấy chồng - một dấu mốc quan trọng mà lẽ ra bà đã mong chờ từ rất lâu. Ngày con gái khoác lên mình chiếc áo cưới, bước vào một chặng đường mới của cuộc đời, lẽ ra phải có bàn tay bà nắm lấy, có ánh mắt bà dõi theo, có nụ cười hiền hậu quen thuộc đứng lặng lẽ ở một góc nào đó trong buổi lễ. Nhưng lần này… bà không còn ở đó.
Trong ngày vui, giữa tiếng cười nói và lời chúc phúc, vẫn có những khoảng lặng rất riêng - nơi người con gái bất giác nhìn quanh, như tìm kiếm một bóng hình đã quá quen thuộc. Một chỗ trống không ai thay thế được. Một cái thiếu mà không lời nào có thể gọi tên trọn vẹn.
Có lẽ ở một nơi nào đó, bà vẫn dõi theo con mình. Vẫn nhìn con bước đi trong hạnh phúc, vẫn mỉm cười như ngày nào, khi con còn bé, khi con vấp ngã, hay khi con đạt được những điều đầu tiên trong đời. Chỉ khác là lần này, nụ cười ấy… không còn hiện hữu bằng hình dáng, mà chỉ còn được cảm nhận bằng ký ức.
Cuộc đời bà Lan giản dị như những quả trứng bà từng nâng niu mỗi ngày - mong manh mà đủ đầy, bình thường mà nuôi sống cả một gia đình. Cả một đời, bà đi qua lặng lẽ, như chưa từng để lại dấu vết gì lớn lao… nhưng chính những điều nhỏ bé ấy lại bền bỉ nuôi lớn yêu thương, âm thầm giữ ấm một mái nhà.
Để rồi theo năm tháng, tất cả không mất đi… mà lắng lại. Lắng thành một miền ký ức rất sâu, rất yên. Nơi mỗi lần nhớ về, không chỉ là nỗi buồn, mà còn là sự biết ơn, là thương, là nhớ… và là những điều bình dị đến mức khó có thể gọi bằng lời.
Giữa những bộn bề của cuộc sống, giữa những ngày tháng tất bật mưu sinh và những năm dài gánh vác gia đình, bà vẫn có cho mình những niềm vui rất riêng. Những niềm vui không lớn, không ồn ào, nhưng đủ để bà cất giữ như một kỷ niệm đẹp theo suốt cuộc đời.